Lãi phẳng và lãi dư nợ giảm dần khác nhau thế nào: vay 12 triệu góp 12 tháng, cùng 1%/tháng mà tiền lãi 1.440.000 đồng với 780.000 đồng

Hoàng Nam · 04/11/2026 · 4 phút đọc

Ví dụ ba mẹ vay 12.000.000 đồng, góp 12 tháng, lãi 1%/tháng thì lãi phẳng cho tổng lãi 1.440.000 đồng, còn lãi dư nợ giảm dần cho tổng lãi 780.000 đồng. Hai cách tính cùng ghi 1%/tháng nhưng tiền lãi chênh nhau 660.000 đồng. Bạn hỏi người tư vấn tính phẳng hay giảm dần trước khi ký.

Bạn thử hình dung cảnh này: hai bên cùng nói một câu là lãi 1%/tháng, nhưng tới lúc cộng tổng tiền phải trả thì một bên cao hơn bên kia tới 660.000 đồng. Ba mẹ nào nghe qua cũng thắc mắc vì sao cùng một con số 1% mà tiền lãi lại khác nhau. Câu trả lời nằm ở cách tính, không nằm ở con số phần trăm.

Ví dụ vay 12.000.000 đồng góp 12 tháng lãi 1%/tháng thì lãi phẳng tính 120.000 đồng mỗi tháng ra sao?

Lãi phẳng tính lãi mỗi tháng trên số tiền vay ban đầu, dù bạn đã trả bớt gốc. Trong ví dụ vay 12.000.000 đồng, góp 12 tháng, lãi 1%/tháng, lãi phẳng cho lãi mỗi tháng là 120.000 đồng, đều nhau suốt 12 tháng. Cộng 12 tháng lại, tổng lãi là 1.440.000 đồng và tổng tiền góp là 13.440.000 đồng.

Điểm mấu chốt của lãi phẳng là lãi tháng sau không giảm dù gốc đã trả bớt. Tháng đầu bạn trả lãi 120.000 đồng, tháng cuối bạn vẫn trả lãi 120.000 đồng, vì cách tính này cứ tính trên số tiền vay ban đầu là 12.000.000 đồng. Nhớ được điểm này, bạn sẽ hiểu vì sao tổng lãi của lãi phẳng cao hơn dù phần trăm ghi trên giấy là như nhau.

Ví dụ vay 12.000.000 đồng góp 12 tháng lãi 1%/tháng thì lãi dư nợ giảm dần tính 780.000 đồng ra sao?

Lãi dư nợ giảm dần tính lãi mỗi tháng trên số tiền còn nợ sau khi đã trừ gốc đã trả. Trong cùng ví dụ vay 12.000.000 đồng, góp 12 tháng, lãi 1%/tháng, tháng đầu lãi là 120.000 đồng rồi giảm dần theo số nợ còn lại. Cộng 12 tháng lại, tổng lãi là 780.000 đồng và tổng tiền góp là 12.780.000 đồng.

Điểm mấu chốt của lãi dư nợ giảm dần là lãi tháng sau tính trên số nợ đã nhỏ đi, nên lãi giảm dần theo từng tháng. Cùng con số 1%/tháng, lãi phẳng cho tiền lãi gần gấp đôi, vì lãi phẳng cứ tính trên số tiền vay ban đầu dù đã trả bớt gốc. Đặt hai tổng lãi 1.440.000 đồng và 780.000 đồng cạnh nhau, bạn thấy ngay chênh lệch 660.000 đồng nằm ở cách tính.

Khi so hai cách tính lãi phẳng 1.440.000 đồng và lãi dư nợ giảm dần 780.000 đồng, ba mẹ hỏi câu nào trước khi ký?

Câu hỏi quan trọng nhất là: bên này tính phẳng hay giảm dần. Bạn hỏi thẳng câu này trước khi ký, vì hai cách tính cùng ghi 1%/tháng nhưng cho hai tổng lãi khác nhau. Hỏi xong, bạn ghi lại câu trả lời kèm theo tổng lãi và tổng tiền góp của bên đó, để về nhà đối chiếu với ví dụ 12.000.000 đồng, 12 tháng, 1%/tháng trong bài này. Bạn có thể xem lại ví dụ này trong trang trả góp xe điện cho con và mục trả góp trước khi hỏi.

Bạn cũng nên hỏi thêm hai điểm nữa trước khi ký: trả trước nhiều thì khoản vay nhỏ lại và lãi ít đi ra sao, và tổng tiền phải trả gồm những gì. Tổng tiền phải trả là số tiền thật sự bỏ ra cho chiếc xe, gồm trả trước, tiền góp và bảo hiểm nếu bên đó thu riêng. Cộng đủ ba phần này rồi bạn mới biết mình thật sự trả bao nhiêu, thay vì chỉ nhìn vào con số phần trăm mỗi tháng.

Ba mẹ nên ghi lại những gì sau khi nghe tư vấn về ví dụ vay 12.000.000 đồng góp 12 tháng?

Bạn ghi lại 4 dòng sau khi nghe tư vấn: cách tính là phẳng hay giảm dần, lãi mỗi tháng là bao nhiêu, tổng lãi là bao nhiêu, và tổng tiền phải trả gồm trả trước, tiền góp và bảo hiểm nếu có là bao nhiêu. Bốn dòng này đủ để bạn về nhà đối chiếu với ví dụ trong bài và hỏi lại nếu có điểm nào chưa khớp.

Bạn lưu ý rằng ví dụ trong bài này chỉ là ví dụ minh hoạ, không phải lãi của bên nào. Bài này không khuyên bạn chọn cách tính nào, mà chỉ giúp bạn hiểu vì sao cùng 1%/tháng mà tiền lãi lại khác nhau, để bạn hỏi đúng câu trước khi ký. Hỏi xong, bạn giữ lại 4 dòng đã ghi để đối chiếu khi nhận lịch góp chính thức.

Viết bởi Hoàng Nam, cập nhật 27/10/2026.

Bài viết được viết bởi Hoàng Nam, Phố Xe Điện